Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 lutego 2025 r.

Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim, I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Aleksander Żółty

Protokolant: sekretarz sądowy Żaneta Niewiara

po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2025 roku w Wodzisławiu Śląskim

na rozprawie

sprawy z powództwa T. P.

przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W.

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanej (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powoda T. P. kwotę 2.091 zł (dwa tysiące dziewięćdziesiąt jeden złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty;

2.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1117 zł (tysiąc sto siedemnaście złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia prawomocności wyroku - tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sędzia

Sygn. I C 50/24

UZASADNIENIE

Powód T. P. wniósł o zasądzenie od pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w W. kwoty 2.091 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 30 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu.

Uzasadniając powództwo podniósł, że prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wynajmie samochodów osobowych.

W dniu 15 maja 2023 roku doszło do zdarzenia drogowego w wyniku którego został uszkodzony samochód f. (...) o nr rej. (...) stanowiący własność T. S. zamieszkałego w R.. Przedmiotowy pojazd został uszkodzony z winy innego uczestnika drogowego, który posiadał w momencie zdarzenia ważne ubezpieczenie komunikacyjne OC udzielone przez pozwaną. Zatem strona pozwana była ubezpieczycielem sprawcy kolizji w związku z obowiązkowym ubezpieczeniem posiadaczy pojazdów mechanicznych, ponosząc przy tym ustawową obowiązkową odpowiedzialność za przedmiotowe zdarzenie.

Poszkodowany zgłosił szkodę u pozwanej, która została zarejestrowana pod numerem (...).01. Z uwagi na procedurę likwidacji szkody poszkodowany wynajął od strony powodowej samochód zastępczy w segmencie A, marki t. (...) o nr rej. (...), uzgadniając stawkę dobową za najem w wysokości 130 zł netto.

Strona powodowa w związku z najem wystawiła pojazdu zastępczego wystawiła poszkodowanemu fakturę na kwotę 4.864,40 zł brutto. Kwota ta obejmuje koszt najmu w za 25 dni wysokości 3 997,50 złotych brutto czyli 25 x 159,90 zł brutto, koszty holowania w wysokości 670,10 zł brutto oraz usługę parkingową w wysokości 196,80 zł brutto.

Następnie strona powodowa wobec przelania na nią przez poszkodowanego wierzytelności (w dniu 9 czerwca 2023 roku) wezwała stronę pozwaną do zapłat faktury.

Pozwana uiściła koszt holowania (670,10 zł), koszt usługi parkingowej (196,80 zł), lecz z tytułu najmu wypłaciła jedynie kwoty 1372,68 zł i 533,82 zł, łącznie 1906,50 złotych, czyli koszt najmu za 25 dni, lecz zredukowany do stawki dobowej 62 zł netto (76,26 zł brutto). Pozostała do zapłaty kwota 2091 złotych.

W odpowiedzi pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu.

Pozwana nie kwestionowała swej odpowiedzialności za zdarzenie. Przyznała, że zwróciła koszt najmu w łącznej wysokości 1906,50 zł – czyli w stawce dobowej 62 zł netto (76,26 zł brutto) za 25 dób, zgodnie z informacją przekazaną w toku likwidacji szkody z uwagi na możliwość organizacji najmu pojazdu zastępczego przez pozwaną po wskazanej stawce – jak dla pojazdu z segmentu A (pojazd wynajęty).

Pozwana podniosła, że nie można przyjąć, iż odpowiednia jest każda stawka najmu byleby nie była ona rażąco wygórowana.

Szkoda została zgłoszona przez internet – poprzez formularz internetowy, gdzie wskazano warunki najmu oraz organizacji pojazdu zastępczego. Kolejno pozwana poinformowała o możliwości organizacji najmu oraz o jej uprawnieniu do weryfikacji najmu w przypadku skorzystania z usług podmiotu zewnętrznego. Poszkodowany miał więc możliwość wynajęcia pojazdu zastępczego u pozwanej.

Pozwana wskazała, że uzasadniona jest weryfikacja stawek za dobę do stawek najmu pojazdu zastępczego występujących na lokalnym rynku – ale nie wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.

Reasumując pozwana podniosła, że jej głównym zarzutem jest naruszenie ustawowego obowiązku minimalizacji szkody – poszkodowany umyślnie zwiększył koszty wynikające z przedmiotowego zdarzenia, co zgodnie z art. 362 k.c. wyłącza odpowiedzialność pozwanej w zakresie w jakim poszkodowany przyczynił się do zwiększenia szkody.

W odpowiedzi powód podniósł, że pozwana nie była w stanie zapewnić pojazdu zastępczego poszkodowanemu oraz, że stawka 62 złotych za dobę jest nierealna, nie wykazano, że jest rzeczywiście stosowana i jest powoływana wyłącznie na potrzeby niniejszego procesu. Ponadto poszkodowany nie został poinformowany należycie o możliwość najmu.

Sąd ustalił i zważył co następuje:

Zgodnie z art. 415 k.c. kto wyrządził szkodę zobowiązany jest ją naprawić, a zgodnie z art. 436 k.c. za szkodę wyrządzoną przez ruch pojazdu mechanicznego odpowiada również samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji. Pozwana jako ubezpieczyciel, z którą zawarto umowę od odpowiedzialności cywilnej odpowiada za szkodę związaną z ruchem pojazdu, jeśli taką odpowiedzialność można przypisać samoistnemu posiadaczowi lub kierującemu pojazdem, z którym związane jest ubezpieczenie. Zgodnie z artykułem 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Dokładny zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela wynika z ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z dnia 16 lipca 2003 r.). Zgodnie z art. 23 ust. 1 posiadacz pojazdu mechanicznego jest obowiązany zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez niego pojazdu, zaś zgodnie z art. 13 ustawy odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem, nie wyżej jednak niż do wysokości sumy gwarancyjnej ustalonej w umowie. Odpowiedzialność pozwanej nie była w tym procesie kwestionowana.

Roszczenie z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego należy uznać za wykazane w całości. Co do zasady poszkodowany ma prawo domagać się zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego, jeśli istniała potrzeba korzystania z takiego pojazdu, co miało miejsce w rozpatrywanym wypadku i też nie było kwestionowane. Również czas najmu w ilości 25 dób nie był kwestionowany. Cały spór sprowadzał się do stawki najmu.

Należy się odnieść do argumentu pozwanej, że informowała, iż w przypadku najmu pojazdu zastępczego będzie zwracać koszt najmu według stawki 62 zł netto za dobę (w przypadku najmu pojazdu z klasy A) lub 63 zł (w przypadku najmu pojazdu klasy B). te proponowane 62 złote netto to 76,26 złotych brutto. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2017 roku, sygn. III CZP 20/17, którą Sąd rozpoznający sprawę podziela wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione. Na samym początku warto zauważyć, że teza jakoby koszty najmu nie były celowe i ekonomicznie uzasadnione (którą pozwana zakłada) jest co najmniej wątpliwa. Jak wynika z zeznań świadka T. S. (k. 102 – 103), miał on wypadek samochodowy między K. a D.. Jechał on zaś z R. na urlop do D.. Jakiś pan (wkrótce po zdarzeniu) zaproponował mu lawetę, zaproponował mu też pojazd zastępczy. Biorąc pod uwagę przebywanie daleko od domu oraz konieczność dojechania do miejsca noclegu (w D.), poszkodowany chciał jak najszybciej skorzystać z samochodu zastępczego, otrzymanie go 1 dzień później (a byłoby to 1 dzień później jak wynika maila pozwanej k. 63) byłoby już problematyczne i oznaczałoby dewastację planów urlopowych – po 3 dniach poszkodowany wracał. Niezależnie jednak od celowości wynajmu pojazdu od powoda, to pozwana i tak nie wykazała w jakim stopniu poszkodowany miałby się przyczynić do rozmiaru szkody. Należy zauważyć, że wspomniana Sądu Najwyższego o syg. III CZP 20/17 uchwała ograniczająca odpowiedzialność ubezpieczyciela do kosztów najmu zaproponowanego przez tego ubezpieczyciela, nie mówi o kosztach wyższych niż zaproponowane przez ubezpieczyciela a o kosztach wyższych niż koszty zaproponowanego skorzystania z pojazdu przez ubezpieczyciela. To skorzystanie z pojazdu (najem) jest „zaproponowane” przez ubezpieczyciela. Koszty tego zaproponowanego skorzystania z pojazdu nie są natomiast „zaproponowane”, lecz muszą być przez ubezpieczyciela już wykazane, jeżeli chce on skorzystać z ograniczenia swej odpowiedzialności o której mówi ta uchwała. Myśl przewodnia tej uchwały jest taka, że jeśli bez uzasadnionego powodu poszkodowany odmówi skorzystania z zaproponowanego przez ubezpieczyciela pojazdu zastępczego, to ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za koszty najmu przewyższające koszty, które sam by poniósł proponując i organizując pojazd zastępczy. Aby te koszty wykazać nie wystarczy przedłożenie własnego oświadczenia o stawkach najmu z informacją, że tylko do takiej wysokości akceptuje się koszty – to tylko jednostronna próba ograniczenia swej odpowiedzialności, jednostronne oświadczenie bez walorów dowodowych i bez skutków prawnych. Równie dobrze pozwana mogłaby złożyć oświadczenie, że jeśli poszkodowany nie skorzysta z jej oferty pojazdu zastępczego, to nie będzie wypłacać kosztu najmu pojazdu zastępczego w stawce wyższej niż 5 złotych za dobę – i byłoby to tak samo bez znaczenia jak oświadczenie o stawce 62 zł netto za dobę. Oświadczenie takie nie miałoby żadnego znaczenia, gdyż dla odpowiedzialności pozwanej istotne jest nie jaką kwotę akceptuje pozwana, ale jaki byłby rzeczywisty koszt skorzystania z pojazdu, który zostałby przez pozwaną zorganizowany. Tymczasem pozwana nie przedłożyła żadnych dowodów na taką okoliczność. Jako zasadne dowody można przykładowo wskazać umowę pozwanej z przedsiębiorcą zajmującym się wynajmem pojazdów zastępczych, na mocy której taki przedsiębiorca świadczy usługi dla osób wobec których ubezpieczyciel odpowiada i na mocy której pozwana płaci wynagrodzenie temu przedsiębiorcy. Zasadny byłby też jakiś dowód (np. wyciąg z odpowiedniej bazy danych), że w danym czasie taki przedsiębiorca zajmujący się wynajmem dysponował dostępnymi pojazdami. Jak jednak wskazano, pozwana nie przejawiła jakiejkolwiek inicjatywy w tym zakresie – cała jej linia obrony sprowadza się do tego, że poinformowała, iż nie będzie akceptować wyższej stawki niż 62 zł za dobę, jeśli poszkodowany nie skorzysta z jej oferty. Na pytanie więc jaki byłby koszt najmu zorganizowanego przez pozwaną odpowiedź brzmi – nie wiadomo. Nie wiadomo też zresztą czy ten najem, który miałby być zorganizowany przez pozwaną był w ogóle możliwy do zrealizowania. Nie ma bowiem żadnych dowodów, że pozwana była w stanie taki najem zorganizować. Pozwana nie może ograniczać swej odpowiedzialności poprzez jednostronne oświadczenia.

Pozwana nie złożyła również wniosku o dowód z opinii biegłego na okoliczność rynkowych stawek najmu. Należy zaznaczyć, że Sąd nie posiada z urzędu wiedzy jakie były stawki najmu pojazdów w maju 2023 roku w Kotlinie K..

W tej sytuacji Sąd nie widzi podstaw aby kwestionować dane z faktury wystawionej przez powoda (k. 14), co oznacza, że nie pokryte koszty najmu wynoszą 2019 złotych – czyli 3.997,50 zł pomniejszone o wypłaconą kwotę 1906,50 zł.

Wierzytelność z tytułu odszkodowania została przelana na powoda, który wszedł w prawa poszkodowanego. Cesja wierzytelności jest prawnie dopuszczalna, została unormowana w art. 509 k.c. i skutkuje przejściem całości praw na nabywcę wierzytelności, łącznie z roszczeniami o odsetki (cesja k. 16).

Należało zatem zasądzić całą żądana kwotę.

Sąd zasądził odsetki za opóźnienie zgodnie z żądaniem pozwu od 30 czerwca 2023 roku. Skoro bowiem w dniu 29 czerwca 2023 roku pozwana częściowo uwzględniła żądanie kosztów najmu (decyzja k. 28), to znaczy, że w tym dniu była też w stanie wydać poprawna decyzję.

O kosztach orzeczono po myśli art. 98 k.p.c. obciążając nimi w całości pozwanego. Koszty powoda obejmują 200 zł opłaty od pozwu, 17 z opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i 900 zł wynagrodzenia pełnomocnika.

Sygn. I C 50/24

Z.

1.  odnotować uzasadnienie, uwzględniając urlop s. referenta w dniach 24 – 28 lutego 2025 roku

2.  odpis wyroku z uzasadnieniem przesłać:

-

- pełn. pozwanego

3.  kal. 21 dni

W., 7 marca 2025 roku